Sankcja kredytu darmowego: Sąd Najwyższy wstrzymuje rozstrzygnięcie. Co to oznacza dla konsumentów?

W dniu 30 lipca 2025 r. Sąd Najwyższy miał zająć stanowisko w jednej z najistotniejszych spraw dotyczących sankcji kredytu darmowego, przewidzianej w art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim. Postępowanie prowadzone pod sygnaturą III CZP 15/25 budziło ogromne zainteresowanie – zarówno wśród pełnomocników procesowych, jak i samych kredytobiorców.

Oczekiwano, że uchwała Sądu Najwyższego doprowadzi do ujednolicenia rozbieżnych interpretacji przepisów, które od lat funkcjonują w orzecznictwie sądów powszechnych. Ostatecznie jednak uchwała nie zapadła.

Sąd Najwyższy zdecydował się zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej trzech spraw prejudycjalnych: C-566/24, C-744/24 oraz C-831/24.

Na czym polega sankcja kredytu darmowego?

Sankcja kredytu darmowego stanowi szczególny mechanizm ochronny, którego celem jest zdyscyplinowanie instytucji finansowych do rzetelnego wykonywania obowiązków informacyjnych wobec konsumentów.

W przypadku jej zastosowania kredytobiorca zobowiązany jest do zwrotu wyłącznie kwoty faktycznie wypłaconego kapitału – bez jakichkolwiek kosztów dodatkowych, w tym:

• odsetek,

• prowizji,

• opłat administracyjnych,

• kosztów ubezpieczeń czy innych świadczeń pobocznych.

Do uruchomienia sankcji może dojść m.in. wtedy, gdy kredytodawca:

• nie przekazał konsumentowi pełnych i jasnych informacji o kosztach kredytu,

• zastosował postanowienia o charakterze abuzywnym,

• nieprawidłowo obliczył lub przedstawił RRSO,

• zaniżył albo zniekształcił całkowity koszt zobowiązania.

Jakie kwestie miały zostać rozstrzygnięte?

W sprawie III CZP 15/25 Sąd Najwyższy miał odnieść się do szeregu zagadnień budzących istotne wątpliwości praktyczne, w tym w szczególności:

• czy sąd powinien samodzielnie badać podstawy do zastosowania SKD, nawet bez inicjatywy konsumenta,

• od jakiego momentu należy liczyć roczny termin na złożenie oświadczenia o skorzystaniu z sankcji,

• czy stwierdzenie niedozwolonych klauzul umownych uzasadnia zastosowanie SKD,

• czy dopuszczalne jest naliczanie odsetek od prowizji,

• czy błędy w zakresie RRSO mogą skutkować uznaniem kredytu za darmowy.

Odpowiedzi na te pytania nie zostały udzielone – ale nie oznacza to, że problem pozostanie nierozstrzygnięty.

Dlaczego decyzja o zawieszeniu postępowania jest korzystna dla konsumentów?

Przekazanie ciężaru rozstrzygnięcia Trybunałowi Sprawiedliwości UE należy ocenić pozytywnie. TSUE od lat konsekwentnie podkreśla, że:

• ochrona konsumenta ma charakter nadrzędny,

• obowiązki informacyjne kredytodawców muszą być realizowane w sposób pełny i zrozumiały,

• konsument nie może ponosić negatywnych konsekwencji błędów popełnionych przez instytucje finansowe,

• sądy krajowe są zobowiązane do aktywnej kontroli umów konsumenckich.

Wyroki TSUE będą miały charakter wiążący i wpłyną na praktykę wszystkich sądów w Polsce.

Co dalej z sankcją kredytu darmowego?

Rozstrzygnięcia w sprawach C-566/24, C-744/24 i C-831/24 spodziewane są w 2026 r. Ich skutkiem będzie:

• większa przewidywalność orzeczeń,

• jednolite standardy stosowania sankcji kredytu darmowego,

• wzmocnienie pozycji konsumentów w sporach z bankami i firmami pożyczkowymi.

Co to oznacza dla kredytobiorców?

Dla osób posiadających kredyty gotówkowe lub pożyczki konsumenckie decyzja Sądu Najwyższego oznacza realną szansę na silniejszą i bardziej jednolitą ochronę prawną.

Wiele wskazuje na to, że TSUE potwierdzi stanowisko, zgodnie z którym:

• nieprawidłowe RRSO nie jest błahą omyłką,

• sąd powinien badać naruszenia także z urzędu,

• niedopuszczalne jest ukrywanie kosztów kredytu w prowizjach i opłatach dodatkowych.

Potrzebujesz pomocy w sprawie kredytu konsumenckiego?

Jeżeli posiadasz kredyt lub pożyczkę i masz wątpliwości co do prawidłowości umowy, warto rozważyć analizę pod kątem sankcji kredytu darmowego.

Od lat prowadzimy sprawy z zakresu kredytów konsumenckich, reprezentując klientów na terenie całej Polski.

📞 61 661 30 20
📧 kancelaria@szymanskiwyjatek.pl
🌐www.szymanskiwyjatek.pl.

Skontaktuj się z nami – przeanalizujemy Twoją umowę i wskażemy możliwe rozwiązania